Stel je jezelf eens voor dat je bent ingegoten in een blok beton. Alleen je hoofd komt er nog uit en je kan met je neus een grote rode knop indrukken. Maar alleen wanneer het groene lampje gaat branden. Wanneer de de rode knop indrukt terwijl het lampje niet brandt, krijg je een emmer water over je hoofd. In hoeverre is er in deze situatie behoefte aan voorbeeldfunctie?Stel je nu eens voor dat je gek bent van hard zwemmen. Je wilt de beste van de wereld worden, je wilt er alles voor doen om dat te bereiken. Is daar een handboek voor? Of ben je opzoek naar een voorbeeld, iemand als Pieter van de Hoogenband bijvoorbeeld. De kans is groot dat je niet alleen zijn zwemstijl probeert over te nemen, maar ook zijn trainingsmethode, zijn voedingspatroon, zijn kledingstijl en misschien zelfs zijn accent.
Naar mate er meer vrijheid is binnen een bedrijf, is het belang van de voorbeeldfunctie steeds sterker. De voorbeeldfunctie is eigenlijk een wandelende vraagbaak, een wandelend handboek, een norm, hoe kan het. Niet alles is nu eenmaal te beschrijven, het gaat om de samenhang der dingen. En die komen het beste bijelkaar in een mens. Een mens dat gaat voor zijn vak.
De voorbeeldfunctie wordt vaak onderschat. Is iets van de directeur, wordt er dan gedacht. Niet waar, denk ik dan. Voorbeeldgedrag is voor iedereen. Binnen je bedrijf maar ook erbuiten. Door je gedrag laat je zien wie je werkelijk bent. Of je werkelijk gelooft in de normen en waarden van de organisatie en de maatschappij. Of misschien geloof je er niet in en laat je dat zien door afwijkend gedrag. ook dat is een voorbeeld voor mensen.
Iedereen is een voorbeeld voor een ander. Wanneer jij je afval uit het raampje van je auto gooit ben je een voorbeeld voor anderen. "Zie je wel, kan best wel", denken anderen dan. Het geeft aan dat het je allemaal niet uitmaakt. Dat het alleen om jou draait. Wanneer ik als leider van e-office mijn afspraken niet nakom denkt iedereen, "zie je wel, ook hij neemt het niet serieus".
Wij zoeken allemaal naar voorbeelden, mensen die ons inspireren. mensen die echt zijn. In hun denken en in hun handelen. Wij registreren allemaal haarfijn wanneer daar iets niet in klopt en dan zeggen we: "Aha, zie je wel...het klopt niet". Om vervolgens op onze krent te blijven zitten want we hebben het bewijs dat het niet waar is wat hij zegt. Weg energie.
En de kracht van de voorbeeldfunctie speelt overal: artiesten en publiek, politici en publiek, onze koningin, sporters, directeuren, maar ook je collega's, thoughtleaders en jij! Ik wil hiermee niet zeggen dat ik wil voorschrijven hoe het moet, nee dat is het niet. Maar ik wil wel aangeven dat iedereen in een andere fase in zijn leven zit. En dat mensen aan het begin van hun (werkende) leven zoeken naar voorbeelden. En waarschijnlijk ben jij, zonder dat je het weet, een voorbeeld. Zou zomaar kunnen.
En als je de wereld dan toch wilde veranderen....precies.
