geen boom zonder basis

Steeds vaker kom ik klanten tegen die helemaal blij worden wanneer we vertellen dat de manier van werken zoals ze gewend waren eigenlijk helemaal perfect is. Maar wel voor bepaalde delen van je bedrijf. Niet ieder onderdeel is daarvoor geschikt.

Blijkbaar leeft er iets bij bedrijven dat je je bijna moet schamen wanneer je van 9 tot 5 werkt. Wanneer je werk heel voorspelbaar is en op kantoor uitgevoerd moet worden. Dat je dan niet modern bent enzo. We moeten beseffen dat de mensen die in deze formele omgevingen werken ons wel gebracht hebben waar we nu zijn. En nu voelen ze zich een beetje afgeserveerd.

Dat is in onze visie over work21 (het nieuwe werken), totale onzin. Je hebt deze mensen en deze processen keihard nodig om HNW te kunnen uitvoeren. Zonder deze procesmatige organisatie ben je nergens en kan je niets. Wanneer consultants je vertellen dat HNW vrijheid en blijheid is, moet je op je hoede zijn. Dan hebben ze alleen maar een boekje gelezen, of het zelf bedacht. Want de waarheid is zo anders.

Uit onze ervaring weten wij als geen ander dat om HNW (het nieuwe werken) vorm te geven je eerst een basis moet hebben, een struktuur. En die basis is voor een groot deel gevormd in de 20ste eeuw, met alles wat daarbij hoort. Daar kan en moet je gebruik van maken. Geen boom zonder aarde.

over onkruid en aandacht

Het is zes uur 's middags en ik zit in de auto te wachten omdat ik een uurtje eerder op mijn eetafspraak ben dan ik had gepland. Geen files he, kan je je echt in vergissen. Terwijl ik hier zit met de radio aan, stijgt mijn verbazing per minuut. Vanavond is er in Amsterdam een voetbalwedstrijd gepland tussen Engeland en Nederland. Opzich niet heel bijzonder, want het is ook nog eens een vriendschappelijke wedstrijd.

Maar wat is er aan de hand? De politie is erachter gekomen (via internet) dat grote groepen supporters deze wedstrijd aan schijnen te grijpen om eens lekker met elkaar op de vuist te gaan. Waarschijnlijk niet alleen Nederland tegen Engeland, maar ook allerlei Nederlandse supportersgroepen zullen elkaar te lijf gaan. Twente helpt Amsterdam tegen Rotterdam, Eindhoven en Den Haag doen ook mee. Een bus met NEC-supporters is al op de snelweg aangehouden. Deze mensen hadden niet eens een toegangskaart. Dus die gingen echt alleen naar Amsterdam om te matten.

Ik ben echt verbaasd als ik dit hoor. Wat bezielt deze mensen? Hoe neanderthaler kan je zijn om hiervoor een dag vrij te nemen. Om andere mensen in elkaar te rossen. Nou zijn dit natuurlijk excessen. Maar bij ieder excess denk ik altijd dat een light version van zo'n extreem ook kan rondlopen in een willekeurige organisatie. Niet zo uitgesproken extreem waarschijnlijk, maar hij/zij loopt wel rond.

En dan willen we organisaties veranderen! Transformeren naar een betere wereld, het nieuwe werken. Maar gaat dat wel lukken als deze mensen rondlopen. Zij zullen er helemaal niets van begrijpen en alleen maar willen rammen. Fysiek rammen of formeel rammen in organisatievorm of rammen door gewoon tegen te zijn. Tegen alles.

Hoe ga je om met deze mensen. Doen ze dit omdat ze hierdoor een "moment of fame" op TV hebben? Of omdat ze zo zijn, of omdat ze heel erg boos zijn? Een manier om aandacht te vragen voor hun probleem? Nogmaals, de hooligans zijn uitzonderingen, maar er lopen misschien ook wel organisatie-hooligans rond in je eigen bedrijf, en hoe ga je daar dan mee om. Moet je ze extra aandacht geven, of juist niet. En dan denk ik direct aan een gezegde waar ik zelf erg in geloof: "alles wat je aandacht geeft groeit, ook onkruid".

(de uitslag van de voetbalwedstrijd was trouwens 2:2, er zijn 25 mensen opgepakt en de gevreesde gevechten hebben niet plaatsgevonden door ingrijpen van de M.E. en politie)

nieuwe helden

Eigenlijk wilde ik iets schrijven over de nieuwe leiders die we nu nodig hebben. Mensen die ons richting kunnen geven in de 21ste eeuw. Niet de traditionele leiders van de 20ste eeuw. Dat zijn de mensen die op basis van mechanistische denkbeelden de wereld wilden veroveren. Het zijn ook niet de mensen die pochen met een MBA-titel. Die allemaal niet. Het zijn andere mensen.

Mensen die nu al in organisaties rondlopen, maar misschien niet op die positie zitten die je van ze zou verwachten. Het zijn namelijk waarschijnlijk niet de directeuren en managers. Wat we zoeken zijn natuurlijke leiders. Mensen die kunnen inspireren, mensen die niet bang zijn. Het niet hoeven te hebben van hun positie, status, spullen of dure horloge. Het zijn mensen die ergens in geloven, authentiek zijn, zichzelf zijn. Mensen die ergens voor willen gaan.

Heel veel van ons weten diep in ons dat gekunstelde hierarchie in bedrijven een farce is. Dat er mensen op managementposities zijn gekomen die helemaal geen leiders zijn. Maar ze krijgen dingen voor elkaar. Ook een kwaliteit trouwens, maar dit zijn niet de leiders.

Ik denk dat we aktief opzoek moeten gaan naar deze nieuwe groep mensen. Ze kunnen overal zijn, maar we moeten ze vinden. Het zijn dus niet alleen de mensen aan de top, zeker niet. In alle lagen van je organisatie zijn ze te vinden. Deze nieuwe leiders moeten we aan elkaar verbinden. Zij gaan voor ons het verschil maken. En natuurlijk hebben we ook echte managers nodig, want zij kunnen de plannen goed uitvoeren. Maar maak wel onderscheid tussen leiders en managers, want er is een wereld van verschil tussen deze mensen.

De titel van dit stukje is 'nieuwe helden', omdat dat de nieuwe leiders zijn in mijn beleving. Plotseling bedacht ik mij dat Arko van Brakel een website heeft met de naam nieuwe helden. Oei, dacht ik, kan ik nou wel deze titel gebruiken. Ik ken Arko persoonlijk als een zeer gedreven, ervaren ondernemer. Al op jonge leeftijd heeft hij Euronet opgericht en later verkocht. Arko is voor mij een typische leider voor de 21ste eeuw. Inspirerend, energiek, vernieuwend, staat open voor nieuwe ontwikkelingen. Niet voor niets heeft hij zijn website nieuwe helden genoemd.

Ik ga ervan uit dat hij het goed vindt dat ik de naam van zijn website als titel van mijn blogje heb gebruikt. Want ik weet dat we hetzelfde bedoelen. Bedankt Arko.

Wat zou jij doen?

Op dit moment rij ik zo'n 30.000 kilometer per jaar in een auto met benzinemotor. Het gemiddeld verbruik ligt rond de 12 liter per 100 kilometer. Niet heel duurzaam zal ik maar zeggen. Dus mijn eerste reaktie nu is, eruit met die auto en ruil hem in voor een wat meer milieubewuster modelletje. Waar wat dan? Waar moet ik het voor inruilen.

Want eigenlijk wil ik dan kunnen kiezen voor een 100% electrische auto, die ook nog eens is gebouwd met groene energie en volledig cradle@cradle-proof is. Maar die zijn er nog niet. Moet ik dan nu mijn auto inruilen voor een overbruggingsauto. Dus rijden in een Prius totdat er echt auto's zijn die 100% milieu-verantwoord zijn? Of moet ik gewoon in mijn bestaande auto doorrijden totdat er echt groene auto's zijn, en hem dan inruilen.

Energetisch gezien is het natuurlijk het beste om nog een paar jaar rond te rijden in mijn oude auto totdat ik kan kiezen voor een nieuwe generatie auto. Een overbruggingsauto zorgt ervoor dat er nog een extra auto wordt gebouwd (veel extra energie en grondstoffen), die ik over een paar jaar weer inruil voor een electrische auto. Dan rijden er dus twee traditionele auto's rond in plaats van 1.

De vraag is dus, ruil ik mijn huidige auto in voor een zuiniger model (en waarom), of blijf ik in mijn huidige auto rondrijden totdat ik echt kan kiezen voor een nieuwe generatie auto. Wat zou jij doen?

oei, wat een bifurcatie!

Momenteel ben ik een boek aan het lezen van Ervin Laszlo, "Kwantum Shift in het Wereldbrein". Ik had al eens een boek van hem gelezen. Het gaat erover dat hij aangeeft dat we als mensheid voor een belangrijk beslismoment staan. Hij praat niet over beslismomenten maar over bifurcatie.

Bifurcaties, term uit de wiskunde, zijn momenten van chaos die gepaard gaan met een overgang van een oud naar een nieuw systeem. Het zijn overgangen die nooit geleidelijk gaan of rechtlijnig zijn, maar altijd abrupt en heftig. In zijn boek geeft hij vele voorbeelden waarmee hij aangeeft dat we (de hele wereld) op korte termijn af stormen op totale chaos, of dat we als wereld naar een hoger plan bewegen. Klinkt misschien wat zweverig maar dat is het zeker niet.

Konden we voorheen ons alleen maar druk maken over de dingen in je dorp, nu is dat razendsnel opgeschaald naar stad, provincie, land, Europa en de wereld. Alles is met elkaar verbonden, niemand is meer zelfstandig. Dat betekent dat er een nieuwe struktuur zal ontstaan, hij noemt het een supra-systeem. Alle sub-systemen zullen ondergeschikt worden aan dit mondiale supra-systeem, mensen, landen, steden, organisaties.

Om ervoor te zorgen dat we goed uit dit bifurcatiemoment komen, zullen we anders moeten gaan denken. Er zal een nieuwe visie moeten komen. Einstein zei al dat je nooit je problemen kunt oplossen met de manier van denken die de problemen ook heeft veroorzaakt. Laszlo geeft een voorzet voor een nieuwe visie, waarbij hij ook aangeeft dat het een aanzet is. Want de materie is zo complex dat je het onmogelijk nu al kunt beschrijven. Het zal voor een deel ook nog moeten ontstaan.

Het is een zeer interessant boek, beetje lastig lezen maar zeer de moeite waard. Als ik er klaar mee ben dan zal ik proberen een soort samenvatting te geven. Ik hou je op de hoogte.


Paar weken geleden ben ik gevraagd om een column te schrijven voor de website werken20.nl. Mocht je interesse hebben, dan staat mijn verhaaltje hier.

inzicht komt met de jaren

Vanmorgen kreeg ik een berichtje van ons PR-bureau dat ze mijn blog ontzettend interessant vinden, maar..... Nou is het altijd leuk om te horen dat mensen je blog lezen en sommigen onderwerpen ook nog eens interessant vinden, maar toen kwam de "maar". Waar het om ging was dat ik mij nogal stevig uitlaat over duurzaamheid. Over CO2 en verspilling van onze bronnen. En daar zat hem nu net de kneep.

Punt is namelijk dat, zoals velen van jullie weten, ik al jaren een fan en berijder ben van een duits sportautomerk en daarnaast ook een soort rescueboot heb laten ontwikkelen. Het zijn prachtige produkten, maar passen niet helemaal in het verhaal van duurzaamheid. En dat klopt ook helemaal. Deze auto's en de boot zijn in staat nogal wat CO2 in de lucht te blazen wanneer je gas geeft.

En daar heb ik dus een spagaat te pakken. Ik vind het fantastisch om hiermee te rijden en te varen en tegelijkertijd zegt iets in mij dat het niet kan. Om die reden ben ik dus al met de eerste akties bezig om hierin verandering aan te brengen. Maar waar de waarschuwing nu over ging was dat er altijd mensen zullen zijn die mijn duurzaamheid-strategie belachelijk zullen maken en wijzen naar de vervoersmiddelen die ik momenteel heb. Dit zou wel eens slecht voor mijn imago kunnen zijn.

Tsja denk ik dan. Hoe erg moet ik naar deze mensen luisteren. Ik volg mijn eigen koers. Ik ben een man en hou blijkbaar van snelheid en de spullen die daarbij horen. Maar ook ik verander en merk dat mijn hart steeds meer wijst naar duurzaamheid. Toch heb ik nog wel een aantal van die oude spullen. Je hebt nu eenmaal tijd nodig om jezelf opnieuw uit te vinden en je te omringen met de dingen die daarbij horen. Ik verander tenminste, denk ik dan.

Ik wil ons PR-bureau hartelijk danken voor het advies, maar ik doe er niets mee behalve dit blogitem schrijven. Ik ben mijzelf opnieuw aan het uitvinden en dat kost wat tijd. Als er dan andere mensen genoegen in scheppen om alles aan te wijzen wat niet consistent is met mijn uitspraken, dan is dat zo. Ik kan het in iedergeval aan mijzelf uitleggen en op termijn kan iedereen zien of mijn mening oprecht was of niet.

Zo ging het ook met Work21 (Het nieuwe werken), in 1991 vonden mensen ons ook van een andere planeet komen, omdat we alles anders deden. Een aantal van diezelfde mensen die ons toen maar vreemd vonden zijn nu HNW-consultants geworden. Zo zie je, ook de grootste criticus kan zichzelf opnieuw uitvinden en zich later omringen met nieuwe spullen. Het duurt alleen even.

luister naar Fred

Nou ben ik niet iemand die gemakkelijk veel boeken leest. En al helemaal geen romans. Dat wil op een of andere manier niet bij mij. Vandaag heb ik een boekje gelezen van John Kotter met de titel "onze ijsberg smelt!". Je zou verwachten dat het gaat over ons klimaat en over duurzaamheid, maar dat is niet het onderwerp. Kotter is een goeroe op het gebied van organisatieverandering en daar schrijft hij over.

Afgelopen weken heb ik verschillende dingen van hem gelezen en zijn websites bekeken. Een bijzondere man. Wat hij beschrijft is dat we onderscheid moeten maken tussen 20ste-eeuw bedrijven en 21ste-eeuw bedrijven. En dat we anders naar leiderschap moeten kijken. Dat we toegroeien naar adaptive organisations. Organisaties die in contact staan met hun omgeving en zich razendsnel kunnen aanpassen. Work21 ten voeten uit dus. Heerlijk om te lezen.

Het boekje "onze ijsberg smelt" gaat over een groep pinguins die op een smeltende klomp ijs leven. Al generaties lang. Tot Fred, een van de beschouwende pinguins, ziet dat hun ijsklomp smelt en een soort urgentie weet op te wekken waardoor de hele kolonie in rep en roer raakt. Eigenlijk een situatie die zich kan voordoen in iedere organistie. Kotter heeft het als een sprookje geschreven, waardoor het heel eenvoudig is om de theorie van het veranderen te begrijpen. Boekje kost je een uurtje of twee, maar het is meer dan de moeite waard om te lezen.

Wat ik ook mooi vind aan de inzichten van Kotter is dat ook hij zegt dat de tijden van stabiliteit voorgoed voorbij zijn. Dat bedrijven en mensen daar maar beter zich op kunnen voorbereiden. Dat het gaat om nieuwe leiders, inspirerende leiders. Dat het gaat om de samenwerking tussen 20ste-eeuw management en 21ste-eeuw leiders. Het gaat meer en meer om je te kunnen aanpassen, als mens en organisatie. Open zijn, transparant en authentiek. Iedereen kan alles zien, dus je anders voordoen dan je bent is een kansloze zaak. Dat je blijft leren, leren, leren, leren. Als je wilt weten hoe je vorm kunt geven aan het opnieuw uitvinden van je organisatie? begin eens met het lezen van het boekje van Kotter.

geen printers maar eReaders

De laatste tijd ben ik mij een beetje aan het verdiepen in eReaders. Dat zijn platte schermen waar je electronische boeken op kunt lezen dacht ik. Maar als je er even induikt zie je dat je ook alle notulen, word-documenten, powerpoints, excell-sheets, blogs, kranten kun lezen op zo'n device. Sommige versies kunnen je boek zelfs voorlezen. Er zijn er ook bij die via 3G constant verbinding hebben internet. Anderen hebben een WiFi-aansluiting, en op een behoorlijk aantal kan je ook aantekeningen maken en zelf ook perfect een tekening maken.

Nou was ik laatst bij een klant waar de medewerkers voordat ze een meeting hebben eerst alle documenten uitprinten. Omdat ze geen laptops hebben. Bij deze klanten werken 1000 mensen die allemaal printen. Als je dan nadenkt hoeveel papier er per jaar doorheen wordt gejaagd dan schrik je. Wanneer je dus wat meer gaat nadenken over duurzaamheid dan is het eerste wat je nu bedenkt om iedere medewerker een eReader te geven en alle printers de deur uit te gooien.

Ik denk dat ik dat maar eens aan de klant ga voorstellen. Iedereen een eReader en de hele boel aansluiten op hun samenwerkingsomgeving. Nooit meer printen, alles bij elkaar houden, aantekeningen maken, geen papier meer, de nieuwe manier van werken. Raar dat we die link nooit eerder hebben gemaakt.

Er komt trouwens volgend jaar een nieuwe eReader op de markt van plastic logic die gebruik maakt van een totaal nieuwe technologie om informatie op te slaan en te tonen. De technologie is gebaseerd op plastic!! Je moet echt even kijken naar de demo. Dit wil je hebben. Ze hebben ook nog een versie die gemaakt is van buigzaam folie. (zie fotoottje hierboven). Ik denk dat bedrijven als Staples hier niet blij van gaan worden, maar het is wel heel erg 21ste-eeuw.

Palingen in een emmer snot

Zo kan iedereen een bedrijf leiden! Als je verlies draait, of je resultaten niet haalt verplicht je gewoon je klanten, bij wet, om te blijven afnemen en ook nog tegen een hogere prijs. Dat is wat de pensioenfondsen hebben bedacht om uit de problemen te komen. 340 pensioenfondsen hebben dit brilliante plan ingediend bij de toezichthouder DNB om op deze manier hun financiele problemen op te lossen. Wat hebben deze bestuurders toch een geweldig eenvoudig leven. Wel beetje jammer dat hun plannetje onze totale welvaart vol in de remmen zet, maar ach...wat geeft het, ze lossen wel daadkrachtig hun problemen op.

Brinkman zag de bui vast hangen als bestuurder van ABP, die is intussen vertrokken. Nijpels neemt zijn stokje per 1 augustus over. Dus je kan niemand wat verwijten. Sjonge wat een spel is dit. Palingen in en emmer met snot. Hoe kan het zijn dat bestuurders bij pensioenfondsen zulke risico's kunnen nemen met miljarden van burgers, mega verliezen maken en gewoon blijven zitten. En dan ook nog het lef hebben om tegen burgers en werkgevers te zeggen: jammer joh, je bent wettelijk verplicht om de hogere premies te betalen. Hebben deze mannen en vrouwen ooit van ethiek gehoord, of trots, of het nemen van je verantwoordelijkheid?

En wat er bij mij dan helemaal niet in wil is dat er nog geen maand geleden hoera verhalen de markt in gingen dat ABP ineens jaren voor ligt op haar plan om de dekkingsgraad te verhogen. Begin dit jaar zaten ze op 83%, doel over een paar jaar is 105% en nu zitten ze op 98%. Maar dat zijn natuurlijk schommelingen, zullen ze zeggen. Daar kunnen we nu even geen rekening mee houden, dat soort teksten.

Wat zijn dit voor bestuurders, hoe kan het zijn dat iedereen dit accepteert. Ik denk dat hier een aantal mensen hun verantwoordelijkheid moeten nemen, hun excuses aanbieden en het veld verlaten. Dit heeft niets te maken met besturen. Dit is nou zelfgenoegzaamheid, denken dat je almachtig bent. Deze mensen zullen van een koude kermis thuiskomen. Dit soort bestuurders zijn kansloos in de 21ste eeuw.

SURPRISE!

Ooit wel eens op maandagmorgen op kantoorgekomen en iemand riep tegen je: SURPRISE! Wat was toen het eerste gevoel dat in je opkwam? Was je blij, schrok je, dacht je "wat is er aan de hand". Waarschijnlijk was je niet blij. Omdat in de meeste 20ste eeuw organisatie verrassingen niet gewenst zijn. Alles moet immers voorspelbaar zijn.

En dat we niet met verrassingen kunnen omgaan gaat ons, als we niet uitkijken, de komende jaren opbreken. We hebben onze organisaties nooit ontworpen op het omgaan met verrassingen. Daar schrikken we iedere keer weer van. We weten niet wat we ermee aan moeten. Het liefst negeren we de verrassing, we doen alsof het niet bestaat. Maar als het iets hardnekkigs is, tsja wat nu. Eerst proberen het plat te slaan en via een proces weg te werken.

Maar als dat allemaal niet lukt proberen we met elkaar het probleem te tackelen. Via mail en documenten, commissies, werkgroepen en folders, proberen we grip te krijgen op het probleem. Wegmanagen, is het doel.

Wanneer we het over work21 hebben (HNW), dan hebben we het over dat je juist wel met varrassingen kunt omgaan. Dat je rust brengt in je bedrijf, maar tegelijkertijd wel met de complexiteit van onze samenleving kunt omgaan. Work21 zorgt ervoor dat je bedrijf aangesloten blijft op haar omgeving. Dat je bedrijf toekomst heeft en blijft houden. Omdat je nu ook ontworpen bent op het omgaan met verrassingen.

En uiteindelijk zal de opmerking SURPRISE op maandagochtend ons weer net zo blij maken als toen we een klein ventje of meisje waren van vijf jaar oud. SURPRISE zorgt voor leven, uitdagingen, kansen, nieuwe mogelijkheden. En dat is precies wat organisaties de komende jaren nodig hebben.